Pomóżmy jeżom bezpiecznie przetrwać zimę

Wraz z nadejściem jesieni rozpoczął się okres intensywnych prac porządkowych na terenach zielonych - grabienia i wywożenia liści z parków, skwerów oraz ogrodów. To także czas, w którym warto pamiętać mieszkańcach tych terenów zielonych - jeżach, które właśnie teraz przygotowują się do zimowego snu.

W Polsce występują dwa bardzo podobne gatunki: jeż wschodni, spotykany na terenie całego kraju, oraz jeż zachodni, zamieszkujący głównie zachodnią część Polski. Oba gatunki są objęte częściową ochroną gatunkową, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2380). Oznacza to m.in. zakaz umyślnego zabijania tych zwierząt oraz niszczenia ich zimowisk i schronień (art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, Dz.U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.).

Jesienią jeże gromadzą zapasy tłuszczu, które pozwolą im przetrwać okres zimowego snu. Możemy je spotkać nocą w parkach, na trawnikach i w ogrodach, gdzie szukają pożywienia i odpowiedniego miejsca do przezimowania. Często wybierają na swoje schronienia sterty liści lub gałęzi - dlatego prace porządkowe w tym okresie mogą nieświadomie zagrażać ich życiu.

Aby nie zrobić jeżom krzywdy i pomóc im bezpiecznie przetrwać zimę, wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad:

• pozostawić liście w pryzmach, aż do wiosny i najlepiej oznaczyć takie schronienia tabliczkami informacyjnymi, że stanowią one miejsca dla zimowania jeży, 
• zebrać liści od razu, jeśli pozostawienie ich do wiosny nie jest możliwie.

Sytuacja, w której liście zbierane są dopiero po kilku tygodniach - w trakcie zimy, może stanowić dla jeży śmiertelne zagrożenie. Często zdarza się, że podczas zbierania liści jeż zostaje zraniony.

Niekorzystne jest też samo wybudzanie jeży, które mogą już nie znaleźć nowego schronienia na zimę. Każde przerwanie hibernacji wiąże się również z dużym wydatkiem energetycznym, który w konsekwencji może prowadzić do wyczerpania zapasów tłuszczu jeża i śmierci z głodu lub wyziębienia.

W sytuacji znalezienia jeża rannego, ze znaczną ilością pasożytów lub aktywnego podczas mrozów lub kiedy występuje pokrywa śnieżna, należy kontaktować się z najbliższym ośrodkiem zajmującym się pomocą dziko występującym zwierzętom. Ich wykaz można znaleźć na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska: https://www.gov.pl/web/gdos/wykaz-osrodkow-rehabilitacji-zwierzat  

Więcej: https://www.gov.pl/web/rdos-katowice/nie-grab-lisci-i-chron-jeze